'Wat komen jullie hier doen'

'Wat komen jullie hier doen'

De documentaire Wat komen jullie hier doen?’ gaat over de periode na de Bersiap en de feitelijke onafhankelijkheid van Indonesië op 27 december 1949. De meeste Indische Nederlanders moesten hierna Indonesië verlaten. In Nederland kwamen ze begin vijftiger jaren bij de eerste opvang terecht in voormalige concentratiekampen als Westerbork en Vught, in contractpensions en bij familie als die er was en als daar ruimte aanwezig was.

De eerste groep van 80.000 vluchtelingen, die meestal aangeduid wordt als Indische repatrianten, kwam tussen 1950 en 1952 naar Nederland. In de periode hierna zijn nog eens ruim 200.000 Indische Nederlanders, waaronder 12.500 Molukkers, naar Nederland gekomen. De meeste van hen waren nooit eerder in Nederland geweest.

Wat komen jullie hier doen?

De eerste grote groep Indische Nederlanders die uit Indonesië vluchtte, kwam al vanaf  januari 1950 met schepen aan in Rotterdam. Sommigen in IJmuiden. Ze hadden geen idee hoe ze in Holland opgevangen zouden worden:
“In juli 1950 kwamen wij in Nederland aan. Ondanks dat men zei dat het zomer was, hadden wij het ijskoud. En ik was hoog zwanger. Ik kon elke week bevallen. We hadden geen idee waar we heen zouden gaan. Er stonden grote bussen klaar en daar moesten we in. We gingen met 2 bussen, met baby’s, met kinderen op schoot, met zwangere vrouwen. De chauffeur van onze bus zei: ‘Waar we jullie naar toe brengen, dat is helemaal niets voor jullie. Als er hier in de bus mensen zijn die hier in de buurt of waar ook nog familie hebben waar jullie naar toe kunnen, dan brengen we jullie alsnog naar jullie familie’. Maar de meeste mensen in de bus hadden helemaal geen familie in Holland!”

“We kwamen met de bus aan toen het al donker was. De kampbeheerder kwam uit zijn grote huis, hief zijn armen in de lucht en riep: ‘Wat komen jullie hier doen? Er is geen eten en er zijn ook geen bedden!. De mannen werden van de vrouwen en kinderen gescheiden. Wij moesten in het begin in aparte barakken slapen. Onze mannen moesten eerst bij de boeren in de omgeving stro halen en daarmee moesten we zelf de matrassen vullen. We wisten niet wat ons overkwam”.

"We wisten niet dat Kamp Westerbork een concentratiekamp was geweest voor joden. Daar hadden we in Indië niets van meegekeregen. We zagen wel het crematorium, dat stond er nog. We vroegen ons af waar we terecht waren gekomen”. “Ik ben bevallen op een stapelbed. Toen onze zoon was geboren zei de zuster tegen mijn man: ’Nou hier is je zoon, met je vrouw gaat het goed en je weet wel wat je doen moet.’ Het was ons eerste kind. Wisten wij veel”, aldus een van de Indische repatrianten.

Vervolg op Archief van Tranen

De documentaire 'Wat komen jullie hier doen?' is een vervolg op het tweeluik ‘Archief van Tranen’ dat Omroep MAX heeft uitgezonden. In dit tweeluik werden vrijwel onbekende massamoorden onthuld op Nederlandse burgers, die plaatsvonden tijdens de onafhankelijkheidsstrijd in het voormalig Nederlands-Indië. Deze periode staat bekend als de Bersiap

Doel documentaire 

Documentairemakers Pia van der Molen en Michiel Praal verwoorden de doelstelling van hun nieuwste film alsvolgt:
“De Indische gemeenschap in Nederland staat tot op de dag van vandaag bekend als hèt voorbeeld van integratie. 

Ze hebben zich stilzwijgend geschikt in hun lot hier, in het voor hen toen nog onbekende vaderland. Over wat zij tijdens de Japanse bezetting, de hierop volgende Bersiap-periode en daarna bij hun gedwongen verbanning naar Nederland hebben meegemaakt aan traumatische ervaringen, is vooral gezwegen. Maar wij -inwoners en overheid van Nederland- hebben er ook nooit naar gevraagd. Wij waren in de wederopbouw vooral met onszelf bezig, met de verwerking van wat òns in de oorlog was overkomen. En met het bouwen aan de welvaartstaat”. 
“Het is belangrijk dat als vervolg op de documentairereeks ‘Archief van Tranen’ over de verschrikkingen van de Bersiaptijd, de verhalen over het moeten vluchten naar Nederland en de kilte waarmee Indische Nederlanders hier vaak in eerste instantie ontvangen zijn, ook opgetekend worden", aldus de makers van de documentaire 'Wat komen jullie hier doen?".

Televisie-uitzending

'Wat komen jullie hier doen?' is gemaakt in opdracht van Omroep MAX en uitgezonden door Omroep MAX op 15 augustus 2015. Lengte 50 minuten. De film is terug te zien op Uitzending Gemist >>


 

<< Terug naar het overzicht