'Sobere registratie van aangrijpende getuigenissen'

Het Eerste Kamerlid Drs. Hans Hillen heeft op 28 juni 2008 het eerste DVD exemplaar van de documentairefilm 'Kamp Amersfoort, getuigenissen van overlevenden' overhandigd aan Cees Biezeveld, de scheidend directeur van het Nationaal Monument Kamp Amersfoort.
De première van de film trok meer dan 300 belangstellenden, onder wie oud-gevangenen. nabestaanden en familieleden. Ook een aantal prominente Nederlanders was aanwezig, waaronder Prof. Dr. Bob Smalhout, politiecommissaris Leen Bakker en oud-minister Til Gardeniers. Vertegenwoordigers van het Verzet, het Ministerie van VWS, van de ambassades van Duitsland en Israël en van de gemeente Leusden gaven tevens acte de présence.

In zijn openingswoord vertelde Hans Hillen, dat hij ook een persoonlijke betrokkenheid heeft bij het concentratiekamp Amersfoort. Zijn vader heeft daar een aantal maanden gevangen gezeten voordat hij naar Duitsland werd afgevoerd. Hij overleefde de ontberingen van de gevangenschap tijdens de oorlog, maar was daar later, zoals zovele ex-gevangenen, erg gesloten over.
Hillen benadrukte het belang dat de ooggetuigenverhalen van overlevenden worden vastgelegd. En dat het wat dat betreft vijf voor twaalf is, omdat steeds meer mensen van de oorlogsgeneratie wegvallen. De film noemde hij een sobere registratie van aangrijpende getuigenissen, die vooral ook aan komende generaties doorgegeven moeten worden.

De door Pia Media gemaakte film over Kamp Amersfoort zal ingezet worden bij voorlichtingsbijeenkomsten, in het onderwijs en in het bezoekerscentrum van Kamp Amersfoort en zal ook aan de omroep worden aangeboden voor uitzending op televisie.

<< Omhoog

"Geen onderzoekscommissie eigen-vuur-incident Uruzgan"

Pia Media, maker van de documentaire 'De laatste patrouille' over de inzet van de Nederlandse militairen in de Korea Oorlog (1950-1954), was dit jaar een van de eregasten bij de jaarlijks herdenking van de gesneuvelden op 14 mei op de Oranjekazerne in Schaasbergen. Kolonel bd. L.C. Schreuders, voorzitter van de Vereniging Oud Korea strijders hield bij deze herdenking een toespraak en deed daarin een opmerkelijke oproep:

"Inmiddels zijn in Afghanistan zestien Nederlandse militairen gesneuveld, waarvan twee door eigen vuur, iets wat bij elk gewapend conflict voorkomt. Ook bij ons, het Nederlands Detachement Verenigde Naties, zijn destijds tien militairen door eigen vuur gesneuveld. Indien zoiets gebeurd is de bataljons-commandant zeer wel in staat om na te gaan hoe dit is gekomen en het is volstrekt overbodig dat twee onderzoekscommissies uit Nederland naar Uruzgan gestuurd worden om na te gaan wat er gebeurd is en de Marechaussee ingeschakeld wordt om na te gaan of er mogelijk 'schuldigen' aan te wijzen zijn."

<< Omhoog

"Eendrachtige samenwerking voor een betere toekomst van de krijgsmacht"

Het Eerste Kamerlid en Pia Media-spreker Drs. Hans Hillen heeft op bevrijdingsdag 2008 in Wageningen ten overstaan van duizenden veteranen en andere belangstellenden een toespraak gehouden, waarin hij een pleidooi houdt voor een structurele percentuele koppeling van de Defensiebegroting aan het bruto binnenlands product . "Alleen dan is de toekomst van de krijgsmacht verzekerd", aldus Hillen.

Hij deed deze uitspraken in het kader van de inzet voor vrede van Nederlandse militairen in buitenlandse brandhaarden, zoals in Uruzgan.Hillen: "We herdenken vandaag de vrede, maar elders op de wereld is er nog veel strijd. Daarom ook zijn Nederlandse militairen op dit moment te velde, ver hier vandaan. Wij zijn aan het herdenken, zij zijn aan het doen. Daadwerkelijk werken zij aan vrede. Wij salueren naar deze onverschrokken landgenoten en hun internationale collega's. Hun leven verandert daar, zoals het leven van de veteranen uit de jaren veertig is veranderd door al die ervaringen. Sommigen worden zwaar getroffen door opgelopen, vaak heel ernstige verwondingen. Er zijn er die het hoogste offer brengen. Twee weken geleden heb ik dat in de Eerste Kamer zo gezegd: "Wij volgen de inspanningen van onze militairen nauwkeurig en met grote waardering. Wij herdenken onze gesneuvelden met eerbied en wij verplaatsen ons telkens in het leed dat door familieleden en vrienden moet worden gedragen".

(…) "De sterke emotionele wind vanuit de samenleving is politiek niet steeds evenwichtig vertaald. Waar de hulp aan arme gebieden buiten het jaarlijkse loven en bieden van de begroting is gehouden en is gefixeerd op 0,8% BBP, internationaal de absolute top, is die consequentie voor Defensie niet getrokken. Met als gevolg dat onze ambities weliswaar nog steeds hoog zijn, maar de budgettaire steun daarvoor al jaren aan het afnemen is. Defensie moet jaar in jaar uit gewoon een nummertje trekken bij de minister van Financiën en daarmee concurreren tegen kinderopvang, generaal pardon, onderwijs, openbaar vervoer en achterstandswijken. Tegen al die maatschappelijk zo gevoelige onderwerpen, met hun machtige maatschappelijke lobbies, heeft Defensie het zichtbaar moeten afleggen. Alle politieke partijen dragen daar verantwoordelijkheid voor. Het voordeel daarvan kan misschien zijn dat geen enkele partij reden heeft zich hier beter te voelen dan andere. Het zou goed zijn als politiek Den Haag hier elkaar geen vliegen gaat afvangen, maar eendrachtig samenwerkt voor een betere toekomst van de krijgsmacht".

<< Omhoog

Pia Media maakt film over Kamp Amersfoort

Zaterdag 19 april 2008 zijn de opnamen gestart van de documentaire die Pia Media maakt over het voormalig concentratiekamp Kamp Amersfoort. De film wordt gemaakt in opdracht van de Stichting Nationaal Monument Kamp Amersfoort en zal ook worden aangeboden voor uitzending op televisie.

Kamp Amersfoort was in verhouding met andere concentratiekampen, een klein en provisorisch kamp dat in de periode 1941 - 1945 onder toezicht stond van de Duitse politie. Verwaarlozing, honger, mishandeling en moord drukten een stempel op het verblijf van meer dan 35.000 gevangenen die korte of langere tijd gevangen waren in het kamp. Jaarlijks wordt herdacht dat Kamp Amersfoort op 19 april 1945 werd overgedragen aan het Rode Kruis. Op deze datum werd door SS-Brigadeführer und Generalmajor der Polizei 'Schongarth' (de waarnemer van Rauter) officieel bevestigd dat Kamp Amersfoort met 475 à 500 gevangenen zou worden overgedragen aan het Rode Kruis. Een dag later, op 20 april 1945 verliet de Duitse staf het kamp.

De jaarlijkse herdenking - waarbij oud-gevangenen, nabestaanden en belangstellendenen worden uitgenodigd om aanwezig te zijn - vindt plaats op het terrein van de gedenkplaats en bij het monument van de Stenen Man.

De plechtigheid op 19 april 2008 werd bijgewoond door bijna duizend bezoekers.

<< Omhoog

Pia Media betrekt nieuw kantoor.

Pia Media heeft per 1 april j.l. haar nieuwe kantoor in Eemnes betrokken.
Hieronder een eerste foto-impressie.

Onder de button 'contact' vindt u naast alle adresgegevens ook een routebeschrijving hoe u Pia Media kunt bereiken.

<< Omhoog

Michiel Praal weg bij IDTV

Creatief producent Michiel Praal heeft per 1 januari 2008 IDTV verlaten na een dienstverband van 9 jaar.

Praal was een van de leden van het management team van IDTV en gaf mede leiding aan de afdeling Infotainment. Hij bedacht en produceerde een aantal succesvolle tv-formats, zoals Het Beste Idee van Nederland (Veronica/SBS6), Het Nationale Verkeersexamen (SBS6), De Vakantierechter (NCRV), de Nationale Eurometer (Max), De Rijdende Rechter Quiz (NCRV) en een groot aantal andere formats voor bijna alle omroepen.

Michiel Praal heeft zich gevestigd als zelfstandig Creative Consultant, waarin hij ondermeer beschikbaar is voor het ontwikkelen van crossmediale tv-formats, interim management, verzorging van sponsortrajecten, supervisie en begeleiding van mediaprojecten, zowel inhoudelijk als financieel en regie/eindredactie van infotainmentproducties voor omroep en bedrijfsleven.
De consultancy van Praal is ondergebracht bij Pia Media BV te Eemnes.

<< Omhoog

Kerstgedachte 2007

Op 22 december jl. hield Pia Media haar jaarlijkse Kerstdiner in de historische entourage van het Arsenaal te Naarden. Tijdens deze gelegenheid sprak Hoofdcommissaris en Generaal b.d. Ad van Baal, één van de sprekers van Pia Media, de volgende Kerstgedachte uit:

"Kerstfeest is het feest van het licht. Het licht van Jezus Christus die voor alle mensen op deze wereld is gekomen. Het licht zien is hetzelfde als begrijpen, openbaren, doorzien. Maar ook verlichten, verlossen en verlossing. Allemaal verbonden met het Kerstkind.

God heeft de mens geschapen naar Zijn beeld en gelijkenis, met een eigen ziel, verstand en een eigen vrije wil. Daarmee kan de mens keuzes maken: intuïtief, impulsief, weloverwogen òf dogmatisch. Het is zijn keuze (gewild of ongewild) goed òf kwaad te veroorzaken. Door de komst van het Kerstkind, ieder jaar weer, wordt ons de spiegel voorgehouden en klinkt de vraag: "Welke keuze maak jij in de toekomst?

Het positieve antwoord op die vraag draagt bij aan de eeuwigheid; het versterkt onze hoop op een mensheid waar oorlog, armoede en onderdrukking tot het verleden behoren en waar voor ieder mens vrijheid is en er gelijke kansen zijn, voor ieder kind een toekomst.
Op onze manier dragen we allemaal bij aan dat land van hoop, wetende dat het nog lang kan duren voordat het zover is. Als het er al van komt.

In deze periode gaan onze gedachten ook uit naar alle mannen en vrouwen die in Nederland, maar ook elders in de wereld rechtstreeks bijdragen aan behoud of verkrijgen van die vrede. Zij kunnen onze steun gebruiken. Hun thuisfront zal het zeer waarderen.

Voor ons allen: wees dan klaar voor het goede, accepteer zo mogelijk tegenslag en laat de hoop voor de toekomst je leven leiden."

Naarden, 22 december 2007

<< Omhoog

De Overdracht.

(Uitgesproken tijdens de laatste bijeenkomst op vrijdag 14 september 2007 van de reünie van het Bataljon 1.1.R.I.)

Vandaag is mij gevraagd om de jaarlijkse kranslegging bij het Nationaal Indië Monument te Roermond voor de gesneuvelde militairen van 1.1.R.I. van het bataljon mijn vader, Pieter van der Molen, over te nemen. En bij deze gebeurtenis gaan mijn gedachten terug naar dat ene moment in september 2005, toen ik, namens mijn vader, een krans heb gelegd bij drie van zijn gesneuvelde vrienden op het Ereveld Leuwigadja op het eiland Java in Indonesië. Deze kranslegging had een persoonlijke voorgeschiedenis die ik u graag nog eens wil vertellen.

Mijn vader, Pieter van der Molen (04-02-1916-23-07-1992) ging op 1 januari 1946 naar Indië. Ik was toen een meisje van vijf jaar. Enkele jaren geleden vertelde mijn moeder, dat mijn vader toen hij vertrok mijn voornaam Pia in witte letters op zijn helm had geschilderd. Onbewust ging ik dus al als klein meisje met mijn vader mee naar Indië. Mijn vader bleef bijna drie jaar weg en kwam op 23 september 1948 weer thuis.

Naarmate ik ouder en wijzer werd groeide bij mij de wens om met mijn vader naar Indonesië te gaan. Om de plaatsen te bezoeken waar hij vocht, waar hij kameraden verloor. Naar de plaatsen uit zijn inmiddels vergeelde fotoboek: op Java en op Noord-Sumatra. De reis was gepland in de zomer van 1992.
Maar mijn vader werd ziek. Ernstig ziek. En, zoals u weet, op 23 juli 1992 is hij overleden. Die reis naar Indië ging dus niet door. Nooit heb ik kunnen vermoeden dat ruim 13 jaar later, ik die reis alsnog zou maken.

Augustus 2005 was het zover. Ik ging voor het maken van een film voor de Oorlogsgravenstichting naar Indonesië. Zonder een 'levende' vader, dat wel.
Maar met een vader die in mijn hart zat. Die met me meereisde toen ik in het vliegtuig stapte, toen ik in het hotel zat. Die met me meeging naar de erevelden, naar die zeeën van witte kruisen. Duizenden graven, duizenden namen. Burgers en militairen.

Ik bezocht ook de graven van drie dierbare vrienden van mijn vader: zuster Henny Felger, George Hebbenaar en Jan van 't Wout op het ereveld Leuwigajah bij de stad Cimahi. De trouwfoto van Jan van 't Wout en zijn vrouw Jenny heeft jarenlang bij ons op de schoorsteenmantel gestaan.
Het bruidspaar: hij in uniform van de Koninklijke Landmacht en zij een kleine vrouw in een zwarte bruidsjurk met een boeket van witte bloemen.
De beelden staan in mijn geheugen gegrift.

Het was voor mij een emotioneel moment toen ik, namens mijn vader, mijn bloemetje voor de witte kruisen neerzette. Met een klap realiseerde ik me dat ook mijn vader daar had kunnen liggen. En dat ik een gelukkig mens was dat hij ongedeerd uit Indië was thuisgekomen en nog heel lang in ons midden heeft mogen zijn.

En nu, deze wens van uw Reüniecommissie om vanaf volgend jaar uw bataljon en dat van mijn vader, te vertegenwoordigen en om, namens u allen van 1.1.R.I., de krans te leggen tijdens de jaarlijkse herdenking bij het Nationaal Indië Monument in Roermond op 7 september.

Het geeft mij een onuitsprekelijk gevoel van eer en grote dankbaarheid dat u mij hebt gevraagd dit te willen doen. En ik beloof u allen dat ik dat zal blijven doen, tot in lengte van dagen. Ik beloof u ook dat ik ervoor zal zorgen dat, als ik er niet meer zal zijn, de kranslegging namens 1.1.R.I. overgedragen zal zijn aan mijn zuster Marianne. Zodat de gesneuvelden van 1.1.R.I. en datgene wat u tot stand hebt gebracht in voormalig Nederlands-Indië, nooit zal worden vergeten. Zodat generaties na ons zullen weten dat u vrijwillig ging, toen het land een beroep op u deed. U ging voor Koningin en Vaderland, een begrip waarvan slechts enkelen nog begrijpen wat dat betekent.

Voor de krans zal ik zelf de bloemen kiezen. Het zullen rode rozen worden, net als de rode rozen die ik voor mijn vader had meegebracht enkele dagen voor zijn dood op 23 juli 1992. Toen zijn einde nabij was, en hij van zaal naar een aparte kamer werd gereden, bleven zijn ogen op het boeket gericht.
Ik keek hem aan en begreep zijn wens: jouw boeket moet mee. Zo stierf hij, met moeder en zijn kinderen om hem heen, het boeket van rode rozen op zijn netvlies.

En zo zullen volgend jaar en de jaren die komen, de kransen van rode rozen van het O.V.W.-bataljon 1.1.R.I., het symbool worden van het Drents bataljon, de Witte Ram.

Tenslotte: Uw bataljon is voor mij gelijk aan tientallen stiefvaders, die mij al die jaren, tijdens de reunie, met vreugde hebben begroet. Als een onbegrijpelijke vanzelfsprekendheid hebt u mij gegeven wat mijn vader mij niet meer kan geven: het gevoel van thuis komen, het gevoel van erbij horen, een arm om mijn schouder, en een blik die mij begrijpt, zoals alleen mijn vader dat kon doen.

Lieve mannen van 1.1.R.I., ik zal u heel erg missen.

Loosdrecht, 14 september 2007

<< Omhoog

Luitenant-generaal b.d. Ad van Baal treedt toe tot Pia Media Agencies

Per 1 februari a.s. is de Inspecteur-generaal der Krijgsmacht b.d. en voormalig Bevelhebber der Koninklijke Landmacht Luitenant-generaal A. P. P. M. van Baal toegetreden tot Pia Media Agencies te Naarden.

Pia Media bemiddelt bij lezingen, dagvoorzitterschappen en andere media-optredens van prominente Nederlanders, waaronder Drs. Hans Hillen, Carolien Roodvoets, Mr. Frank Visser, Bernd Schneider en Prof. Dr. Bob Smalhout.

Ad van Baal is geboren in Steenbergen in 1947.
Hij studeerde aan de Koninklijke Militaire Academie en vervulde meer dan 20 functies op leidinggevend- en stafniveau.

In 2007 eindigde hij zijn militaire carrière als Inspecteur-generaal der Krijgsmacht.
Van Baal is medeverantwoordelijk geweest voor drie succesvolle, ingrijpende organisatie-aanpassingen van de Krijgsmacht in de laatste vijftien jaren.
Hij mag worden beschouwd als zeer ervaren en deskundig in veranderingsprocessen in grote organisaties. Als leidinggevende heeft Van Baal tijdens diverse crises, op bestuurlijk-, strategisch- en operationeel vlak verantwoordelijkheid gedragen, zowel nationaal als internationaal.
Van Baal heeft zijn werk gecombineerd met nevenactiviteiten op wetenschappelijk-, sociaaleconomisch- en cultureel gebied.

Ad van Baal is beschikbaar voor inleidingen, presentaties, dagvoorzitterschappen op het gebied van leiderschap in crisis.

<< Omhoog

Een onverwacht cadeau

Het is woensdag 6 december 2006. Mijn man en ik hebben een tafeltje geboekt bij Paul Fagel. We zitten op ons speciale plekje aan het kleine buffet waarop nu een mooie Kerstboom staat.

Tijdens het eten komt Ron Grillet naar ons toe om ons te begroeten (dat krijg je als je 'kind-aan-huis' bent). Ron is sinds kort bedrijfsleider en weet van onze plannen op 23 december a.s.: het jaarlijkse Kerstdiner van Pia Media.

Wij praten over het diner, de mensen die er komen, die sfeer die er hangt, het gevoel dat je wilt delen, speciaal met Kerst. En Ron vertelt over het gezin waaruit hij komt. Over zijn moeder die ook met Kerst altijd wel iets had om te delen met anderen, over mensen die werden uitgenodigd om te komen eten.

Ron ziet er Indisch uit en ik vraag hem waar hij vandaan komt. "Mijn moeder is geboren op Celebes" zegt hij, "en mijn vader komt van Nieuw Guinea. Ja, mijn moeder wil niet praten over haar jeugd en over haar tijd in Indië." Waar heb ik dit meer gehoord, denk ik. "Ik wil wel alles weten maar ik krijg niets uit haar. Wij hebben bijvoorbeeld familie die tijdens de oorlog overleden is, maar zij wil niets zeggen." Ik vraag hem naar de achternaam van zijn moeder. "Grillet", zegt hij. Ik vertel hem over de Oorlogsgravenstichting en het slachtofferregister. "www.ogs.nl", zeg ik.

Ron rent naar boven waar het kantoor is, komt na een paar minuten naar beneden. Ik zie dat hij een papier in zijn hand heeft. Ik zeg tegen mijn man: "Hij heeft iemand gevonden." Ron komt naar ons toe en zegt: "Ik sta te trillen op mijn benen, ik heb mijn oom gevonden, ik weet niet wat ik zeggen moet." Ik kijk op de uitdraai: zijn oom is omgekomen tijdens de Slag in de Javazee. Ik beloof hem na het eten even terug te komen met de dvd van de film. Eén voor zijn moeder en één voor hem.

Als we de deur van het restaurant open doen staat hij al te wachten. Met tranen in zijn ogen vraagt hij: "Mag ik u zoenen?"

Teruglopend naar huis overvalt me een gelukzalig gevoel: wat een onverwacht cadeautje, zo tegen Kerst. En wat was het een voorrecht om de film te maken voor de Oorlogsgravenstichting. Een film die zo velen tot troost is.

Naarden, december 2006
Pia van der Molen

<< Omhoog

'WANT ELK GRAF HEEFT Z'N VERHAAL'

(een film voor de Oorlogsgravenstichting)
Op 15 augustus jl. was het dan zover: op Nederland 1 de uitzending van de film 'want elk graf heeft z'n verhaal' en op 16 augustus bij BVN: worldwide. Nu is het voor mij altijd een gevoelig moment als een film die ik heb gemaakt, wordt uitgezonden. Maar met de film voor de Oorlogsgravenstichting was het deze keer toch sterker dan voorheen. Het is het gevoel dat je krijgt wanneer je kinderen groot zijn geworden en ze het huis uit gaan. Hun eigen leven gaan leiden. Als moeder moet je ze dan loslaten. En je denkt: zullen ze het redden? Kunnen ze iets met de liefde die ik ze heb meegegeven? Komen ze goed terecht.

Zo was het ook met 'mijn' film. Ik kreeg de opdracht, was maanden bezig met de research, sprak met zoveel lieve mensen, hoorde zoveel mooie, verdrietige, bijzondere verhalen. Schreef een scenario. Maakte filmopnamen in Nederland en Indonesië. De montage, het schrijven van de commentaarteksten, de muziek. En dat alles werd dus mijn 'kind': de film 'want elk graf heeft z'n verhaal'. Ik stond er mee op en ging er mee naar bed. Het zat in mijn botten en in mijn ziel. Het gaf me slapeloze nachten en een onuitsprekelijk gevoel van dankbaarheid: dat ik voor al die mensen zoveel mocht betekenen. En dankbaarheid voor zoveel vertrouwen.

En dan wordt de film overgedragen: aan de opdrachtgever en de omroeporganisatie die het uitzendt. Dan gaat je 'kind' bij je vandaan. De grote wereld in. En moet je loslaten. Dat is normaal en dat weet je ook, maar het doet ook een beetje pijn.

Wat overblijft is de wetenschap dat de film die ik mocht maken voor de Oorlogsgravenstiching zovelen troost heeft gegeven. Troost in het verdriet dat duizenden Nederlanders destijds is overkomen in het voormalige Nederlands-Indië.

Dank aan degenen die in de film hun verhaal aan mij hebben willen vertellen en dank ook aan de Oorlogsgravenstichting voor hun niet aflatende steun en het vertrouwen dat zij in mij hebben willen stellen.

Naarden, augustus 2006
Pia van der Molen

<< Omhoog

Naar Indonesië voor 'Want elk graf heeft zijn verhaal'

Begin vorig jaar berichtte ik u over de opdracht die Pia Media kreeg van de Oorlogsgravenstichting om een film te maken over hun werk in Indonesië.
Voor mij, als dochter van een Indië-veteraan, mijn vader was een OVW-er, was dit een eervolle opdracht. Een OPDRACHT. Met hoofdletters geschreven ook. Een opdracht die een persoonlijke voorgeschiedenis kent.

Mijn vader, Pieter van der Molen (04-02-1916-23-07-1992) ging op 1 januari 1946 naar Indië. Ik was toen een meisje van vijf jaar. Enkele jaren geleden vertelde mijn moeder, dat mijn vader toen hij vertrok mijn voornaam Pia in witte letters op zijn helm had geschilderd. Onbewust ging ik dus al als klein meisje met mijn vader mee naar Indië. Mijn vader bleef bijna drie jaar weg en kwam op 23 september 1948 weer thuis.

Naarmate ik ouder en wijzer werd groeide bij mij de wens om met mijn vader naar Indonesië te gaan. Om de plaatsen te bezoeken waar hij vocht, waar hij kameraden verloor. Naar de plaatsen uit zijn inmiddels vergeelde fotoboek: op Java en op Noord-Sumatra. De reis was gepland in de zomer van 1992. Maar mijn vader werd ziek. Ernstig ziek. En op 23 juli 1992 overleed hij. De reis naar Indië ging dus niet door. Nooit heb ik kunnen vermoeden dat ruim 13 jaar later, ik die reis alsnog zou maken.

Augustus 2005 was het zover. Ik ging naar Indonesië. Zonder een 'levende' vader, dat wel. Maar met een vader die in je hart zit. Die met je meereist als je in het vliegtuig stapt, als je in het hotel zit. Die met je meegaat naar de erevelden, naar die zeeën van witte kruisen. Duizenden graven, duizenden namen. Burgers en militairen. Elk graf met z'n eigen geschiedenis. En zo werd de titel van de film voor de Oorlogsgravenstichting geboren:
'...want elk graf heeft z'n verhaal..."

Op het ereveld Menteng Pulo in Jakarta bezocht ik het graf van Generaal Spoor, de generaal die ook door mijn vader op handen werd gedragen. Ik bezocht ook de graven van drie dierbare vrienden van mijn vader: zuster Henny Felger, George Hebbenaar en Jan van 't Wout op het ereveld Leuwigajah bij de stad Cimahi. De trouwfoto van Jan van 't Wout en zijn vrouw Jenny heeft jarenlang bij ons op de schoorsteenmantel gestaan. Het bruidspaar: hij in uniform van de Koninklijke Landmacht en zij een kleine vrouw in een zwarte bruidsjurk met een boeket van witte bloemen. De beelden staan in mijn geheugen gegrift.

Het was voor mij een emotioneel moment toen ik, namens mijn vader, mijn bloemetje voor de witte kruisen neerzette. Met een klap realiseerde ik me dat ook mijn vader daar had kunnen liggen. En dat ik een gelukkig mens was dat hij ongedeerd uit Indië was thuisgekomen en nog heel lang in ons midden heeft mogen zijn.
Mijn vader hield van Nederlands-Indië, van de schoonheid van de natuur en van de mensen. Met die wetenschap ging ik er naar toe. Ik ben alleen op Java geweest, heb de plaatsen rond de zeven erevelden gezien en maakte een treinreis van Semarang naar Surabaya.

Indonesië is mij bitter tegengevallen. Vorig jaar vierden de Indonesiërs hun '60 jaar Merdeka'. Overal rood-witte vlaggen langs de wegen en op gebouwen. Zestig jaar vrijheid. Maar wat is er met die vrijheid gedaan, moest ik almaar denken. Bedelende mensen, werkloosheid, gezinnen die op een begraafplaats leven, vuilnis op trottoirs en in het water, open riolen, de geur van armoede.

Terug in Nederland blijf ik me afvragen: waar is het Nederlands-Indië van mijn vader gebleven. En waarom is er in Indonesië zoveel bittere armoede, terwijl er toch zoveel rijkdom is? Zou de Indonesische regering een antwoord hebben op deze vraag?

Pia van der Molen
Naarden, maart 2006

<< Omhoog

OPDAT ZIJ MET EERE MOGEN RUSTEN

een film voor de Oorlogsgravenstichting

Dit jaar bestaat de Oorlogsgravenstichting 60 jaar. Ter gelegenheid van dit feit is Pia Media gevraagd een film te maken over het werk van de Stichting in Indonesië. Een zeer bijzondere en eervolle opdracht.

De Oorlogsgravenstichting werd op 13 september 1946 opgericht. Het doel van de Stichting is de aanleg, inrichting, verzorging en instandhouding van graven van Nederlandse Oorlogslachtoffers. Dit als erkenning van hen die hun leven gaven, en uit respect voor hun nabestaanden. Want de hedendaagse vrijheid en de offers die daarvoor zijn gebracht zijn niet vanzelfsprekend.

De Oorlogsgravenstichting is een 'Koninklijke' Stichting. Hare Majesteit Koningin Wilhelmina toonde zich destijds bereid om als Beschermvrouwe te fungeren. Zij werd later opgevolgd door haar kleindochter Hare Majesteit Koningin Beatrix. Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Bernhard was tot zijn overlijden op 1 december 2004 erevoorzitter van de Oorlogsgravenstichting.

De Oorlogsgravenstichting verzorgt in Nederland circa 8.000 graven van militairen van de geallieerde strijdkrachten. Daarnaast onderhoudt de Stichting ongeveer 50.000 Nederlandse oorlogsgraven die verspreid liggen over de hele wereld in meer dan 50 landen. Graven van militairen, maar ook van burgers: mannen, vrouwen en kinderen die hun leven verloren tijdens de Tweede Wereldoorlog.

In voormalig Nederlands-Indië onderhoudt de Stichting de graven van slachtoffers die omkwamen tijdens de Japanse bezetting, gedurende de politionele acties, de bersiap-periode en de kwestie Nieuw-Guinea. Indonesië telt zeven Nederlandse erevelden: Menteng Pulo en Ancol (Jakarta), Pandu (Bandung), Leuwigajah (Cimahi), Kalibanteng en Candi (Semarang), en Kembang Kuning (Surabaya). Op de Nederlandse erevelden in Indonesië liggen circa 25.000 Nederlandse slachtoffers begraven, zowel militairen als burgers.

De research, redactie, productie, interviews, camera- en geluidvoering en regie zullen plaatsvinden door een klein team van Pia Media, dat al eerder historische documentaires heeft gerealiseerd.

De film 'OPDAT ZIJ MET EERE MOGEN RUSTEN' (werktitel), wordt gerealiseerd in opdracht van de Oorlogsgravenstichting.

Naarden, februari 2005
Pia van der Molen

<< Omhoog

BIJ DE PREMIÈRE VAN 'DE LAATSTE PATROUILLE'

Generaals, geachte genodigden, dames en heren,

Het is mij een genoegen u vanmiddag, hier in Schaarsbergen, waar elk jaar de Korea-herdenking plaatsvindt, te mogen verwelkom bij de première van de documentaire 'De laatste patrouille', een gebeurtenis die zich afspeelt in de nadagen van de Koreaanse oorlog.

Historische achtergrond.
De Koreaanse oorlog begint op 25 juni 1950. Dan vallen troepen uit het communistische Noord-Korea, Zuid-Korea binnen. Nog diezelfde dag slagen de Amerikanen er in Noord-Korea als agressor te laten veroordelen door de Veiligheidsraad. De raad roept al haar leden op om, onder de vlag van de Verenigde Naties, Zuid-Korea alle noodzakelijke bijstand te verlenen om de aanval van Noord-Korea af te slaan en de vrede te herstellen.

Houding Nederlandse regering.
Het verzoek bereikt ook Nederland, want ook zij is lid van de Verenigde Naties. Maar de Nederlandse regering voelt aanvankelijk weinig voor een bijdrage aan de VN-strijdmacht. Premier Drees is bang dat de felle Amerikaanse reactie op de Noord-Koreaanse inval tot een wereldoorlog zal leiden, en dat hulp aan de Zuid-Koreanen de Nederlandse belangen in het Verre Oosten zal schaden. In eerste instantie besluit de regering dan ook tot een minimale bijdrage: zij zendt de in de Indonesische wateren gelegen torpedobootjager H.M. Evertsen uit naar de Koreaanse wateren.

De Amerikanen zijn niet zo blij met zoveel Nederlandse terughoudendheid. Is Nederland vergeten dat nog niet zo lang geleden zij door diezelfde Amerikanen werd bevrijd van het juk van de Duitse bezetter? Is Nederland vergeten dat zoveel Amerikanen hiervoor hun leven hebben gegeven?

In de maanden na de Noord-Koreaanse inval, voeren de Amerikanen via de officiële kanalen de druk op de Nederlandse regering op. En ook de Amerikaanse pers mengt zich in de strijd. CBS, één van de grootste omroepen in de Verenigde Staten, geeft als commentaar: 'One nation is letting us down: Holland.'

Spontane aanmelding Oorlogsvrijwilligers.
Premier Drees heeft in de gaten dat de wijfelachtige houding van de Nederlandse regering de geloofwaardigheid van Nederland als bondgenoot op het spel zet. Pas op 8 september 1950, ruim twee maanden na de dringende oproep van de Veiligheidsraad, besluit de Nederlandse regering tot het zenden van een eerste bataljon van 700 man. Maar, zo vindt de Nederlandse regering, het bataljon moet wél uit vrijwilligers bestaan: ... vanwege de grote risico's.

Ook de werving van vrijwilligers blinkt niet uit in enthousiasme en vooruitstrevendheid: de regering volstaat slechts met oproepen via militaire kanalen (waarvan de meesten natuurlijk geen kennis kunnen nemen) en de radio met enkele kleine krantenadvertenties.

Maar ondanks de houding van de Nederlandse regering, hebben zich al vóór de officiële opening van de inschrijving, spontaan honderden Korea-vrijwilligers gemeld bij de Amerikaanse ambassade. Pas later kunnen ze zich bij de officiële wervingbureaux inschrijven. Het zouden er meer dan tweeduizend worden.

Zie hier het opmerkelijke verschil tussen de altijd wikkende en wegende, enerzijds/anderzijds functionerende politiek, en de vanzelfsprekende loyaliteit van burgers aan een land dat bevrijd moet worden van de onderdrukking van het communisme. De meesten die zich als vrijwilliger voor Korea aanmelde, zijn Indië-veteranen. Mannen, die al eerder als OVW-er naar Nederlands-Indië gingen, na een oproep van de Nederlandse regering. Mannen, als mijn vader, die ook als OVW-er naar Indië ging..... Mannen die later te horen krijgen dat wat sommigen in Indië deden, gelijk zou staan aan dat wat de SS-ers destijds in Nederland hebben gedaan. Deze zo onterechte beschuldiging veroorzaakt nog steeds stille pijn in vele harten. En niet alleen in de harten van Indië-veteranen.

Vertrek eerste Detachement Verenigde Naties.
Het zijn voornamelijk deze mannen, die op 26 oktober 1950 als eerste Detachement Verenigde Naties naar Zuid-Korea vertrekken. Ook zij zullen later met modder worden bekogeld. En ook hen zal later worden kwalijk genomen dat zij gingen als oorlogsvrijwilliger. Gemakshalve vergetend dat ook zij gingen om vrede, orde en veiligheid te herstellen in een onbekend ver en vreemd land: Korea. Zodat ook daar mensen in vrijheid kunnen leven. Net als wij, nog maar net bevrijd van de dictaturen van de Tweede Wereldoorlog.

De oorlog in Korea is een gruwele, bloedige oorlog die ruim drie jaar zal duren. Een oorlog waarin 123 Nederlandse soldaten zullen sneuvelen en honderden gewond raken. Aan VN-zijde sneuvelen 73.000 soldaten, raken 307.000 gewond en zijn 76.000 manschappen vermist. Aan Noord-Koreaanse en Chinese zijde worden in totaal 1.460.000 gesneuvelden en 133.000 vermisten of krijgsgevangenen.

De documentaire.
De gebeurtenissen van de laatste patrouille spelen zich af één dag voor het tekenen van de wapenstilstand in Panmoenjon. 'De laatste patrouille' is een klein, ontroerend verhaal in een grote, bloedige oorlog. Het is een verhaal van moed en angst, van vreugde en verdriet, van in de steek gelaten worden in het heetst van de strijd, en van makkers die elkaar nooit laten vallen. Van je leven voor elkaar over hebben en van trouw tot in de dood.

Een verhaal dat ook na 50 jaar niets aan zeggingskracht heeft verloren. Vastgelegd in een film. Opgedragen aan hen die het meemaakten. En bestemd voopr al degenen die geen weet hebben van die vergeten oorlog in Korea. Waar anonieme, dappere Nederlanders zich met gevaar voor eigen leven hebben ingezet: voor medemensen die ons nodig hadden. Voor menswaardigheid en een vrije wereld.

Naarden, maart 2002
Pia van der Molen

<< Omhoog

DE GIDEONSBENDE

Het verhaal van de overval op het Huis van Bewaring in Assen op 11 december 1944

De Knokploeg Noord-Drenthe
In het voorjaar van 1944 komt een groep mannen op een geheime plaats in Assen bijeen. Zij hebben tot op dat moment op verschillende plaatsen in Noord Drenthe individuele verzetsactiviteiten uitgevoerd, die niet altijd succesvol zijn geweest. Daarom wordt besloten om groepsgewijs gewapend verzet te plegen. De Knokploeg (KP) Noord Drenthe is een feit. Hun commandant is Catharinus Veldman, een man met een groot geloof en een sterke vaderlandsliefde. Zijn schuilnaam wordt Kees. De anderen kiezen ook een schuilnaam: Freek, Piet, Jelle, Bill, Henk, Dries, en Greet, die er later bijkomt.

De droppings
In de zomer van 1944 wordt de KP Noord Drenthe ingeschakeld door het Bureau Bijzondere Opdrachten (BBO), een nieuwe, geheime dienst in Engeland, opgericht na het England-Spiel debacle. Er zullen droppings komen. De KP krijgt vanuit Londen nauwkeurige instructies voor afwerpterreinen, seinen en codes. De eerste dropping bij Veenhuizen mislukt. De containers met wapens komen niet bij de jongens van de KP neer, maar kilometers verder bij het dorp Fochtelo. De parachutes en wapens worden de volgende dag in beslag genomen door Landwachters en Duitsers. Vanaf dat moment is de Sicherheids Dienst (SD) van de droppings op de hoogte. De volgende zes droppings voor de KP Noord Drenthe zijn wel succesvol. Behalve wapens, komen er nu ook geheimagenten mee.

De boerderij van Nijdam
Begin september 1944 springen boven Orvelte de geheimagent Rudy Blatt en vijf Belgische officieren af. De mannen van Kees brengen hen naar de afgelegen boerderij van Nijdam, die aan een zanderige binnenweg tussen Orvelte en Bruntinge ligt. Rudy Blatt is marconist. Enkele dagen later, als alles rustig is, begint hij met het seinen van informatie naar Londen. Op 9 oktober 1944 is er een dropping gepland boven Veenhuizen. Maar door een vergissing van de piloot komt geheimagent Willem van der Veer terecht in de bossen van Norg, zes kilometer verderop. De bomen hebben zijn vaart gebroken, maar hij ligt ontveld en bewusteloos op de grond. Na een paar uur komt hij weer bij en zoekt contact met de KP Noord Drenthe. Het lukt en zo wordt hij ondergebracht op de boerderij van Sliekers. De bedoeling is, dat Van der Veer contact opneemt met marconist Blatt, om zo snel mogelijk een goed werkende organisatie op te bouwen, die de opmars van de Duitsers naar het Noorden moet voorkomen. Maar het zou anders lopen.

De fatale beslissing van Londen
De Duitse- en Landwachtpatrouilles zijn de laatste weken sterk toegenomen. Dag en nacht zijn ze op pad. Want ook zij hebben het geronk van vliegtuigen in de nacht kunnen horen. Ze laten materiaal komen om de zenders van de geheimagenten te peilen en trekken met honden de bossen in. Kees is hiervan op de hoogte en laat daarom aan Londen seinen dat men voorlopig geen wapens en geheimagenten moet zenden omdat het te gevaarlijk wordt. Londen seint terug dat er toch nog één dropping komt.

In de nacht van 23 op 24 oktober 1944 vindt de dropping plaats bij Bruntinge. Het lukt de KP om de meeste containers met wapens op een betrouwbare plek op te slaan. De rest wordt voorlopig opgeborgen. Op 26 oktober, als het donker is, gaan zeven bewapende KP-ers opnieuw op weg om de laatste containers te bergen. Zij fietsen over de zanderige binnenweg. Langs de boerderij van Nijdam. Wat ze op dat moment niet weten is dat diezelfde dag Rudy Blatt door de Duitsers is gepeild en de boerderij van Nijdam is overvallen door een grote groep Duitsers en landwachters. De schuilplaats van de geheimagenten wordt gelukkig niet gevonden. Maar de omgeving van de boerderij is hermetisch afgesloten.

In de val gelopen
In het donker fietsen de KP-ers bijna tegen de Duitsers op. De niets vermoedende mannen zien een woud van machinegeweren op hen gericht. Volkomen verrast geven ze zich over. De Duitsers begrijpen direct dat zij een grote vangst hebben gedaan: mannen met wapens. In de boerderij worden afgeranseld, gepijnigd, gemarteld en tegen elkaar uitgespeeld. Tot slot moeten ze veertien uur lang met hun armen omhoog staan. Uiteindelijk worden ze overgebracht naar het Huis van Bewaring in Assen. De mannen weten wat hun te wachten staat: de doodstraf.

Het plan
Voor de KP-ers die nog vrij zijn, is de arrestatie van hun kameraden een zware slag. Maar Kees en zijn mannen besluiten hun vrienden uit het Huis van Bewaring te bevrijden. De woning van vader en moeder Bulthuis, de ouders van de KP-ers Henk en Greet is voor enkele dagen het 'hoofdkwartier'. Het ligt aan de Kloosterstraat, enkele tientallen meters van het Huis van Bewaring vandaan. Niet alleen de zeven kameraden zullen worden bevrijd, maar ook de vierentwintig andere mannen die op de executielijst staan. De hele actie mag niet langer dan 15 minuten duren. De KP-ers zijn tevreden. Hun plan heeft een grote kans van slagen.

Geen toestemming van Londen
Op donderdagavond 7 december vindt er in het huis aan de Kloosterstraat een dramatische ontwikkeling plaats. Bé van der Schaaf komt langs. Hij werkt voor de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO). Bé heeft van het plan gehoord. Hij brengt een geheimagent mee uit Londen, een zekere 'Bob', die bij Veenhuizen gedropt is. Hij verbiedt de KP-ers de overval uit te voren. "Opdracht van Londen", is het argument. Bob gaat zelfs zover, dat hij onder gevloek de KP-ers opdracht geeft het huis aan de Kloosterstraat te verlaten. "Goed begrepen?", buldert hij nog, voordat hij samen met Bé de deur uit gaat.

De Gideonsbende geboren
Even zijn ze van hun stuk: de ouders Bulthuis, Henk, Greet, Freek en Jo. Maar dan pakt Jo zijn revolver en zegt :"Maar het gaat wél door en de eerste de beste die nu zegt dat het niet doorgaat, schiet ik hartstikke dood". Henk en Freek vallen Jo bij, en ook vader en moeder Bulthuis moedigen de jongens aan. Zij hebben ook het gevoel dat het moet, dat ze de mannen niet mogen laten sterven. De datum van de overval wordt vastgesteld: maandag 11 december.

Op zondagavond 10 december zijn in de kleine slaapkamer van de ouders Bulthuis negen mensen bijeen. Op het bed liggen de wapens die de volgende ochtend bij de overval gebruikt worden. Iedereen is gespannen, maar opmerkelijk rustig. Vader Bulthuis neemt het woord en leest uit het Bijbelboek Richteren het verhaal van Gideon voor. "In die nacht zei de Here tot Gideon: Sta op, valt de legerplaats binnen, want ik heb die in uw macht gegeven........."

"Jongens", zegt vader Bulthuis, "morgen is misschien de dag dat jullie het tijdelijke met het eeuwige verwisselen. Morgen is de dag dat we zullen weten of wij het middel mogen zijn om de vijand mensenlevens te ontrukken. Zullen we vragen of wij het middel mogen zijn om de gevangenis te openen." Er valt een diepe stilte. Ontroert vouwt vader Bulthuis de handen en gaat voor in gebed.

De overval
In de vroege ochtend van maandag 11 september 1944 om half zeven gaat Greet op weg naar de afgesproken plek, tegenover de gevangenis. Om precies zeven uur gaat de deur open en enkele SD-ers komen naar buiten. Greet loopt terug naar huis en zegt de mannen dat ze kunnen komen. Ze verschuilen zich in de bosjes naast de gevangenisdeur. Om 7.25 uur komt de bewaker aangelopen en klopt op de deur. Freek en Jelle vallen met hem naar binnen. "Handen hoog", schreeuwt Freek en nu komen ook de andere drie KP-ers binnen. De deur gaat dicht en Henk blijft zwaar bewapend in de bosjes liggen om de aftocht te dekken.

Tot nu toe verloopt alles volgens plan. Greet rent van huis naar de plek waar Kees en zijn mannen in Duitse uniformen, met twee auto's wachten om op de juiste tijd naar de gevangenis te rijden. "Snel, kom gauw", zegt ze, "ze zijn al binnen". De auto's rijden tot voor de gevangenisdeur. Ze laten de motoren draaien. Henk komt nu ook uit de bosjes en de mannen stellen zich rond de auto's op. Revolvers, stengun en handgranaten in de aanslag. Klaar voor gevecht.

De gevangenisdeur is nog gesloten. Binnen spelen zich dramatische tonelen af. De bevrijders gaan van cel tot cel. Vragen namen en geven korte bevelen. Er is geen tijd voor uitleg. "Opstellen in twee groepen', roept Freek. "Friesland hier, Drenthe daar." Er vormen zich twee rijen. De buitendeur wordt geopend en de gevangenen worden in de auto's gehesen. De mannen van Kees springen op en in de auto's, wapens in de aanslag. Snel rijden ze weg. De hele overval heeft precies veertien minuten geduurd. Eenendertig mannen zijn bevrijd en er is geen schot gelost. De overval op het Huis van Bewaring in Assen lijkt geslaagd.

Represailles (?)
In de dagen na de overval zijn er in Assen zelf geen represailles. Maar in dorpen elders in Drenthe slaat de SD onbarmhartig toe. Enkele weken na de overval zit de gevangenis weer vol, maar nu met tientallen andere mannen en vrouwen. En op 16 januari 1945, vijf weken na de succesvolle overval worden éénenzeventig mannen overgebracht naar het concentratiekamp Neuengamme bij Hamburg. Niemand van hen heeft het overleefd. Onder hen de vader en schoonvader van Bill Woering, één van de leden van De Gideonsbende. Waren zij die niet meer thuis kwamen, het slachtoffer van represailles?

De documentaire
Van de overval op het Huis van Bewaring in Assen is een documentaire gemaakt, waarin leden van De Gideonsbende aan het woord komen. Ook met enkele bevrijde KP-ers wordt gesproken. De meest belangrijke situaties rond de overval zijn gereconstrueerd.

Naarden, december 2004
Pia van der Molen

Bronvermelding:
* Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog, Dr. L. de Jong
* De Knokploeg Noord Drenthe, Simon Schoon

<< Omhoog